April 2007

Index | Website | Contact | Afmelden

Geluid van standleidingen (riolering, hemelwaterafvoer)

Geluid vanwege sanitaire installaties is al jaren een bron van ergernis voor bewoners in met name de gestapelde woningbouw. Uit hinderonderzoeken blijkt dat sanitaire geluiden als meest hinderlijk worden ervaren in vergelijking met andere geluidbronnen zoals ventilatiesystemen, verwarmingssystemen en liften. In de praktijk blijken reeds geluidhinderklachten te ontstaan bij lagere geluidniveaus dan de eis van 30 dB(A) in het bouwbesluit. Peutz heeft in haar laboratorium de geluidproductie onderzocht van diverse standleidingen, inclusief het effect van isolatie en schachtwanden.

Installateurs van sanitaire installaties of leveranciers van afvoerleidingsystemen (riolering, hemelwater) bieden concurrerende installaties aan. In het algemeen zijn dat standaard leidingsystemen met metalen bevestigingsbeugels, derhalve geen geluidarme afvoerleidingen met speciale contactgeluidisolerende beugels. De bouwkundig aannemer zal het bouwkundig ontwerp van een architect indien mogelijk willen uitvoeren met lichtere/goedkopere materialen. De combinatie van standaard leidingsystemen en lichtere schachtwandconstructies kan leiden tot hogere sanitaire geluidniveaus dan gewenst.

In opdracht van ISSO en Uneto-VNI is door Peutz een laboratoriumonderzoek uitgevoerd naar de frequentieafhankelijke geluidproductie van verschillende fabrikaten standleidingsystemen. Tevens is onderzocht in hoeverre de grootte/opbouw van de schachtwandconstructies hieromheen van invloed zijn op de resulterende geluidniveaus in de eigen en/of ondergelegen woning. Ook de wijze van bevestiging/beugeling van de standleidingen op de bouwkundige achterwandconstructie is middels trillingmetingen onderzocht. Door zowel leidingfabrikanten als door de NBVG (Nederlandse Brancheorganisatie Van Gipswanden) werd geparticipeerd in het onderzoek.

Op grond van het laboratoriumonderzoek is vervolgens een akoestisch rekenprogramma ontwikkeld, dat in analogie met het programma hot spot sim (warmtapwaterinstallaties) de naam Sound Spot Sim (SSS) heeft meegekregen.
Het programma berekent het te verwachten lucht- en contactgeluidniveau zowel in de eigen woning als in de onderliggende woning ten gevolge van de sanitaire installaties. De gebruiker van het programma kan hierbij 'spelen' met verschillende leidingsystemen (ook geluidarme typen), diverse isolatiematerialen om de leiding en verschillende materialen qua schachtopbouw. Gerekend kan worden met licht uitgevoerde schachten opgebouwd uit GIBO (gipsblokken), gipskartonplaatwanden, kalkzandsteenwanden en dergelijke. Ook kan, rekeninghoudend met de massa van de achterwand, de invloed van de toegepaste beugeling op het contactgeluidniveau worden bepaald, door invoering van het type beugel (standaard metalen beugel, speciale beugels).

Het programma wordt binnenkort vanwege de vele positieve reacties vanuit de installatiemarkt op verzoek van ISSO verfijnd en aangevuld met meerdere bouwkundige constructies en leidingsystemen. Ook wordt op termijn het programma uitgebreid met een module "utiliteitsbouw" waarmee het geluid van horizontale afvoerleidingsystemen kan worden berekend, inclusief het effect van het verlaagde plafond.

Naar de nieuwsbrief



CUR Aanbeveling 103 windtunnelonderzoek ontwerp-windbelastingen hoge gebouwen

Steeds vaker wordt de windbelasting op gebouwen onderzocht in de windtunnel ten behoeve van constructeurs. Dat onderzoek kan gecombineerd worden met metingen in onze windtunnel aan het windklimaat (bij hoogbouw vaak leidend tot maatregelen ter verbetering) en metingen aan de verspreiding van schadelijke stoffen.

Bij dit soort onderzoek gaat het om het meten van de windbelasting op de hoofddraagconstructie of op constructieonderdelen van gebouwen om de volgende redenen:

  • veel gebouwen vallen niet binnen toepassingsgebied van NEN 6702 (TGB);
  • de invloed van de omgeving of oriëntatie van het gebouw op de windbelasting is ingewikkeld;
  • de mogelijke besparing door het optimaliseren van constructies;
  • het bepalen van de oorzaak van defecten.
Zeker in het eerste geval is windtunnelonderzoek noodzakelijk indien een gebouw niet op verantwoorde wijze te schematiseren is in de eenvoudige vormen waarvoor in de NEN 6702 windvormfactoren worden voorgeschreven.

In de nieuwe CUR Aanbeveling 103 'Windtunnelonderzoek voor de bepaling van ontwerp-windbelastingen op (hoge) gebouwen en onderdelen ervan', waaraan Peutz ook heeft meegewerkt, zijn nu eisen vastgelegd voor de wijze waarop het windtunnelonderzoek dient te worden uitgevoerd, geïnterpreteerd en gerapporteerd.

In de figuren zijn twee recent door Peutz onderzochte projecten te zien: de nieuwbouw van het Stadskantoor Leyweg in Den Haag en de haalbaarheidsstudie voor de Belle van Zuijlen in Utrecht.

Naar de nieuwsbrief



PHBO Bouwbesluit Toetser

Proefopstelling akoestisch laboratorium In september 2007 start de cursus PHBO Bouwbesluit Toetser. Peutz verzorgt daarvan module C inzake Brandveiligheid. De cursus is een initiatief van de Stichting Kennisoverdracht Bouwfysica (SKB), in wier bestuur Peutz participeert.

De primaire doelstelling van de cursus is het leren toetsen van bouwplannen aan het Bouwbesluit in overeenstemming met de BRL 5019. De modules zijn:

  • Module S: Startmodule
  • Module A: Algemeen bouwkundig en coördinator
  • Module B: Constructief
  • Module C: Brandveiligheid
  • Module D: Bouwfysica
  • Module E: Installaties

Nadere informatie is te vinden op www.bouwbesluittoetser.nl

Naar de nieuwsbrief



Middagcursus PGS 15 - Opslag van verpakte gevaarlijke stoffen

De opslag van gevaarlijke stoffen is geregeld in de PGS 15 (Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen). De PGS 15 vervangt de CPR 15-1, CPR 15-2 en CPR 15-3 richtlijnen. Peutz verzorgt op 3 en 31 mei een middagcursus met direct toepasbare praktijkinformatie over PGS 15. Ook raakvlakken met andere wetgeving worden nader beschouwd. Voor het programma zie de website.

Naar de nieuwsbrief



Afgiftesystemen en comfort bij duurzame energietechnieken in gebouwen

Op 9 november 2006 heeft Harry Bruggema van ons bureau een lezing gehouden op de ISSO-SBR-TVVL studiedag 'Afgiftesystemen en comfort bij duurzame energietechnieken'. Zijn bijdrage betrof de vergelijking van verschillende systemen die kunnen worden gebruikt bij lage temperatuur verwarming (LTV) en hoge temperatuur koeling (HTK): betonkernactivering, klimaatplafonds, wand- en vloerverwarming/koeling. Na een beschrijving van de systemen is een beoordeling gegeven van de specifieke eigenschappen met betrekking tot warmteoverdracht, thermische traagheid/buffering, thermische behaaglijkheid en ruimteakoestiek/ruimteafwerking. De lezing is als artikel gepubliceerd in het maartnummer van TVVL-magazine en hier te downloaden.

Naar de nieuwsbrief



Peutz spreekt op Seminar Open Leeromgeving

Proefopstelling akoestisch laboratorium Bij de vertaling van de onderwijskundige visie naar de ruimtelijke indeling komt regelmatig de open leeromgeving ter sprake. Toch is de stap om een school te bouwen met een open structuur meestal te groot. BroekBakema Architecten, Ecophon en Ahrend inrichtingen organiseerden een seminar over de (on-)mogelijkheden van open leeromgevingen in het primair en secundair onderwijs. Peutz sprak op deze avond over de haalbaarheid van een goede akoestiek in open leeromgevingen.

Waarom kiezen we voor open leeromgevingen? Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen het primair en voortgezet onderwijs in relatie tot open leeromgevingen? Welke eisen moeten we stellen aan de akoestische aspecten en overige factoren van het binnenmilieu? Wat zijn de praktijkervaringen? Zou de transparantie en openheid van deze school wel voldoende rugdekking geven aan de leerling? Hoe creëer je een gevoel van geborgenheid in zo’n open omgeving. Deze vragen stonden centraal tijdens het seminar “De open leeromgeving”. Een overweldigende opkomst van ruim 150 bezoekers leidde donderdag 19 april 2007 in het Corlaer College 2 te Nijkerk tot een zeer inspirerende en waardevolle avond.

Schoolbesturen, adviseurs, architecten en andere betrokkenen deelden kennis en meningen over de voors- en tegens van open leeromgevingen. Uit de discussie kwam duidelijk naar voren dat kernwoorden als geborgenheid, rust en privacy de thema’s zijn die de meeste vragen oproepen bij een open onderwijsconcept.

Peutz heeft gepresenteerd dat met de juiste inzet van akoestische middelen een basis wordt gelegd voor het goed functioneren van een open leeromgeving. Daartoe dient een juiste afstemming van akoestische voorzieningen in het gebouw gevonden te worden. Hierbij moet gedacht worden aan (essentiële) akoestische basisvereisten als plafondsysteem en vloerafwerking maar juist ook aan de indeling van een open werkgebied. Hier zijn de posities en onderlinge afstanden en de daarmee te realiseren geluidreductie tussen groepjes leerplekken van belang. Er moet een mix van verschillende leerplekken aanwezig zijn waarbij in deze open communicatieve omgeving ook plekken gerealiseerd worden waar meer (akoestische en visuele) rust heerst voor individueel werk of om een op de avond veelbesproken gevoel van geborgenheid te creëren. Niet alleen de onderlinge positie maar juist ook het akoestisch ontwerp van meubilair kan deze functies ondersteunen door meubilair te ontwerpen voor overlegleerplekken en individuele zelfstudieleerplekken. Bij een juist akoestisch ontwerp van het schoolgebouw is hiermee een basis gelegd voor het goed functioneren van een open onderwijsomgeving.

Naar de nieuwsbrief


Index | Website | Contact | Afmelden